Ekstremalne zjawiska pogodowe w roku 1984
28 grudnia 1983 – 4 stycznia 1984: trzy kolejne ataki wtórnych ośrodków niżowych, związanych z potężnym układem niskiego ciśnienia nad Morzem Północnym/Skandynawią. W Warszawie najsilniejsze wichry wystąpiły 28/12 i 01/01; nietypowa (o tej porze roku) burza 02/01.
[29/12] „Ciepły i wietrzny koniec roku. Wichury wyrządzają szkody. Rybacy przerwali połowy. Uszkodzenia sieci energetycznej. Pękają lody na Odrze”. [W Warszawie]: „Domy bez prądu. MZK normalnie. Skutkiem wczorajszych silnych wiatrów [28/12; śrdpw 35,2 km/h] były pozrywane w wielu rejonach miasta i województwa linie energetyczne. Setki mieszkań zostało pozbawionych prądu. (…) Śródmieście stolicy stosunkowo najmniej odczuło te zaburzenia, choć tu również nie obeszło się bez awarii. Z powodu uszkodzenia transformatora niskiego napięcia, do bloków przy ul. Górnośląskiej, Zagórnej, Fabrycznej, części Czerniakowskiej przestał dopływać prąd. O wiele więcej niedogodności mieli mieszkańcy Pragi. Tu bowiem dużo jest napowietrznych linii elektrycznych, które były zrywane przez wiatr”. [02/01] „Silne wiatry od Bałtyku po Tatry. W przyrodzie nic się nie zmienia – jest bezśnieżnie i wietrznie. W ostatnim dniu 1983 roku i 1 stycznia br. w całym kraju dały się we znaki wichury. Mocno wiało w Warszawie [porywy do prawie 80 km/h], a na wybrzeżu środkowym i wschodnim wiatry dochodziły w porywach do 125 km na godzinę. (…) Silny wiatr nie wyrządził na szczęście poważniejszych szkód” [w Warszawie]. „Grzmoty słychać było popołudniu [02/01] także w Warszawie. (…) Wczorajsza burza, jaka około godziny 13 przeszła nad Warszawą, na szczęście nie wyrządziła strat. (…) Strażaków wezwano wczoraj tylko raz (…). Chodziło o zdjęcie oderwanego arkusza blachy na domu przy pl. Leńskiego[1]. Połączona z silnym wiatrem burza nie zakłóciła także pracy Miejskich Zakładów Komunikacyjnych. (…) Zerwań sieci wysokiego napięcia nie zanotowano”. (ŻW/308, 1-2)
23-25 listopada: silne ocieplenie, intensywne deszcze, huraganowe wichury z kierunku W w Polsce. W Warszawie główne uderzenie nastąpiło 24/11 (śrdpw 35,0 km/h); maksymalny poryw wiatru (112,0 km/h) jest historycznie (dla okresu 1932-2025) najsilniejszym dla stacji Okęcie (wg ekstrapolacji); dwie ofiary śmiertelne w rejonie warszawskim (jedna w samej stolicy, druga w Piasecznie). „Słotna i wietrzna jesień. Skutki piątkowej [23/11] wichury: szkody w drzewostanie, zerwane linie energetyczne i telefoniczne. Burza z piorunami nad Szczecinem. Ulewne deszcze. (…) W piątek w całym kraju dawały się we znaki ulewne deszcze i silne wiatry, osiagające na poludniowym wschodzie i w województwach południowych ponad 125 km na godzinę”.
Potężny orkan dał się we znaki w znacznej części Europy Środkowej. 23/11 rano huragan z gradobiciem w Czechach i na Morawach. Karlove Vary: porywy do 115 km/, Przybysław/Płd. Morawy 142,4 km/h. Niedaleko Pilzna odnotowano 166 km/h. Orkan w NRD (Niemieckiej Republice Demokratycznej) – do 43 m/s. W Oberhofie (Las Turyński) w ciągu 24 h spadły 54 mm deszczu.
„Skutki huraganowych wiatrów. (…) Huraganowe wiatry wiejące z niespotykaną siłą w minioną sobotę [24/11] na terenie całego kraju, stały się w kilku miejscowościach przyczyną ofiar śmiertelnych”. [W Bełchatowie, wichura przekraczała w porywach 35 m/s, czyli 126 km/h; na budowie elektrowni „Bełchatów” dźwig zwalił się na galerię, w której prowadzono prace montażowe; zginęło 3 pracowników. W Babinie w woj. szczecińskim śmierć poniosły 2 osoby, na które zwaliła się ściana; zerwany dach szklarni zabił jedną osobę w Pniewie k/Gryfina (Zachodniopomorskie). W Legnicy na grupę dzieci idących z nauczycielkami zwaliło się drzewo, 5 dzieci poważnie rannych; tamże walący się kiosk „Ruchu” ciężko poranił 47-letniego mężczyznę. W Złotoryi jedna osoba została ciężko ranna, gdy drzewo przygniotło „Fiata 125p”. Wichury i powodzie w Europie zachodniej i środkowej; zniszczenia w Pradze, Berlinie, Paryżu]. „Sobotnia [24/11] wichura w Warszawie. (…) Wiatr wiał z szybkością ponad 100 km/godz. Łamał gałęzie, a nawet całe drzewa, zrywał pokrycia z dachów, wywracał słupy, plansze reklamowe, ogrodzenia budów. W grodziskiej »Polfie« zwalił nawet 50-metrowy komin, zerwał też dużą część powłoki namiotu z cyrku. Dyrekcja cyrku »Intersalto« odwołała 3 przedstawienia, sobotnia wichura spowodowała 2 ofiary śmiertelne. Na ul. Batorego przy Al. Niepodległości, walące się drzewo przygniotło 2 kobiety, z których jedna, 20-letnia zginęła, a drugą przewieziono do szpitala. W Piasecznie natomiast wiatr strącił z dachu 50-letniego mężczyznę. Zanotowano też wiele innych wypadków, nie zakończonych tak tragicznie”. [O godzinie 10:45 zwalone drzewo zerwało sieć i zniszczyło wiatę przystankową na ul. Lazurowej róg Archimedesa. Na tory padło drzewo przy pętli „Huta Warszawa”, zerwana trakcja na ul. Zielenieckiej i w innych miejscach. W okolicach miasta 1200 stacji transformatorowych pozbawionych napięcia, zerwanych kilkadziesiąt linii energetycznych. 283 wozy asenizacyjne wypompowywały wodę z ulic i piwnic (suma opadu 23-25/11 wyniosła 27,1 mm, czyli 71% normy całomiesięcznej)]. „Nie udała się sobotnio-niedzielna akcja Automobilklubu na płycie Stadionu 10-Lecia, gdzie miały być regulowane światła, zapłony i gaźniki samochodów. Wiatr porwał olbrzymie namioty, w których przygotowano stanowiska kontrolne” [namioty efektownie fruwały po parkingu przy stadionie]. (ŻW/281-282)
VarsoviaKlimat.pl
Śrdpw = średnia dobowa prędkość wiatru. N–północ, NE–północny wschód, E–wschód, SE–południowy wschód, S–południe, SW–południowy zachód, W–zachód, NW–północny zachód. Źródła: raporty-Okęcie IMGW, Życie Warszawy (ŻW), Ogimet/GSOD, ECA (European Climate Assessment), Open-Meteo (ekstrapolacja), Tutiempo (portale internetowe).
[1] Obecnie plac gen. Józefa Hallera (na Pradze-Północ).
