Okęcie 1933-2025: Skrajne dobowe średnie temperatury lutego

Udział obecnego „ociepleniowego” stulecia w liczbie rekordowo ciepłych dni lutowych, jest jeszcze wyższy niż w przypadku stycznia. Spośród najwyższych wartości dobowych, aż 17 (z 29) przypada na wiek XXI. Mimo, że z tegoż upłynęło dopiero 25 lutych, podczas gdy z wieku XX dane stacji Okęcie obejmują 66 lat.

W klasyfikacji wartości rekordowo niskich, na wiek XXI przypadają dwa dni.

VarsoviaKlimat.pl

8 lipca 2025: rekordowo niska woda na Wiśle (11 cm) 

W dniu 8 lipca br. (w godzinach 11-12 i 14-15) na śródmiejskim (lewobrzeżnym posterunku pomiarowym Bulwary notowano poziom wody wiślanej w wysokości 11 centymetrów. Jest to wartość rekordowo niska nie tylko dla posterunku Bulwary – który funkcjonuje od listopada 2017 roku na śródmiejskim odcinku lewobrzeżnym – lecz także dla Warszawy ogółem, co wynika opracowanych przeze mnie danych dla okresu 1951-2025. (Poprzedni rekord wynosił 20 cm z września 2024).

Poniższe zdjęcie zrobiłem 6 lipca br. z kładki pieszo-rowerowej nad Wisłą (na wysokości ulicy Karowej, blisko punktu pomiarowego Bulwary). Widać duży fragment dna rzeki, niemal tworzący mieliznę. Taki widok w tym miejscu pojawił się zapewne po raz pierwszy.

Fot. VarsoviaKlimat.pl.

Poniższy wykres ukazuje najniższe poziomy wody wiślanej w latach kalendarzowych – do 2017 roku dostosowane do warunków stacji Bulwary, późniejsze bezpośrednie z raportów tejże. Wyliczone przeze mnie wartości mają oczywiście charakter orientacyjny i zawierają margines błędu (moim zdaniem nie przekraczający kilku cm).

*Obliczenia własne na bazie danych z posterunków Królewski Las (1950-1974), Gusin (1975-2017). Od 2018 dane posterunku Bulwary. Dane bazowe: PIHM-IMGW-IMGW/PIB.

Jak widać, aż do 2014 roku minimalne stany wody poniżej 60 cm były rzadkie, pojawiły się tylko w latach 1957, 1959, 1963, 1967, 1983, 1991, 1993, 1994, 2007. Za to w okresie 2015-2025 wystąpiły we wszystkich latach. W okresie 1951-2014 (64 lata) poziom ekstremalnie niski wyznaczyły roczniki 1993 (38 cm) i 2012 (41 cm), wahał się on więc w okolicach 40-stu cm. Średnia najniższa (całoroczna) wysokość wody wiślanej w tym samym 64-letnim okresie wynosi…. 81 centymetrów! We wrześniu 2015 roku (po rekordowo gorącym sierpniu) woda opadła najniżej do (dotąd niewyobrażalnych) 22 cm; od tego czasu można mówić o załamaniu wody wiślanej. Parametr, który dla wspomnianych 64-ech lat wynosi 81 cm, dla okresu 2015-2025 (11 lat) spadł do…. 33 cm.

Podstawową przyczyną tego stanu rzeczy jest pogarszanie się tzw. klimatycznego bilansu wodnego, czyli (w uproszczeniu) wcześniej panującej równowagi pomiędzy utratą wilgoci przez parowanie, oraz jej pozyskiwaniem poprzez opady atmosferyczne. Rosnące temperatury stymulują parowanie z powierzchni ziemi, co oznacza, że przy niezmiennych (a nawet nieco rosnących) sumach opadowych, środowisko ulega stopniowemu osuszaniu, czego jednym z przejawów jest spadek poziomów wód powierzchniowych (np. rzeki Wisły) i podziemnych.

VarsoviaKlimat.pl

3 lipca 2025: nowy rekord upału (Okęcie) 

Wczoraj, 3 lipca 2025 roku na stacji Okęcie odnotowano 36,5°C. Tym samym stracił aktualność dotychczasowy rekord tejże stacji w kategorii najwyższej Tmax dla lipca (35,9°C z roku 1994). Natomiast uprzedni rekord dobowy został wręcz zmiażdżony (31,5°C z 2012). Pamiętajmy, że chodzi o rekord dla tego miesiąca roku; ogólnoroczny nie ulega zmianie (37,0°C z 8 sierpnia 2013). Zaznaczyć trzeba, że chodzi o dane stacji Okęcie. Dla Warszawy ogółem, rekordem Tmax (według danych ogłoszonych oficjalnie) jest 38,0°C (Obserwatorium Astronomiczne, 20 sierpnia 1892).

Poniższy wykres ukazuje najwyższe temperatury odnotowane w lipcu na stacji Okęcie od początku jej istnienia. Może trudno uwierzyć że w lipcu 1979 roku maximum wyniosło zaledwie 24,4°C, ale to fakt. Jednak od 2012 roku nie było u nas lipca bez choćby jednego dnia upalnego. Atoli wcześniej takie lipce nie były czymkolwiek niezwykłym. Zdarzyły się w latach 1935, 1937, 1943, 1949, 1954, 1955, 1956, 1960, 1962, 1965, 1970, 1973, 1974, 1977, 1978, 1979, 1980, 1981, 1990, 1993, 1996, 1997, 2000, 2008, 2011.

*Lata 1944-1946 uzupełnione danymi ze stacji OA i Bielany. Dane bazowe: PIM-PIHM-IMGW-IMGW/PIB.

Wykres wskazuje, że aż do końca XX wieku uśrednione maxima lipcowe wahały się w przedziale ± 31-32 stopni (z jednym ok. 10-letnim załamaniem ok. 1976-1985), a w obecnym stuleciu przesunęły się w górę do przedziału 32-33°C. W tej sytuacji tegoroczny rekord nie jest wielkim zaskoczeniem, zwłaszcza gdy weźmiemy pod uwagę że sierpniowy jest jeszcze wyższy. Innymi słowy, wczorajszy rekord nie jest dziełem przypadku.

VarsoviaKlimat.pl

Okęcie 1933-2025: Skrajne dobowe Tmax / Tmin stycznia 

Na 31 dni stycznia, rekordy najwyższych Tmax z piętnastu dni przypadają na XXI stulecie, a najniższych – tylko z sześciu dni. Zupełnym fenomenem jest Tmax z 1 stycznia 2023; jest to historyczny rekord dla całej zimy (meteorologicznej), „otwierająca drogę” do napływu w przyszłości mas powietrza o charakterze niemal letnim w okresie najkrótszych dni z całego roku. Uprzedni rekord ciepła dla stycznia nie sięgał czternastu stopni.

W klasyfikacji minimalnych wartości rekordowo niskich, w XXI wieku wyróżnia się fala mrozu ze stycznia 2006 (trzy rekordy); poza tym tylko dwa dni przypadają na bieżące stulecie. Co innego wartości najwyższe: aż 17 przypada na XXI stulecie. Widzimy też, że osławione „mrozy 30-stopniowe” o których często się mówi w aspekcie „dawnych zim”, w rzeczywistości były w ostatnim (prawie) stuleciu zjawiskiem skrajnie rzadkim, zupełnie wyjątkowym. Dodajmy, że Tmin w noc sylwestrową 2023 roku nie różni się istotnie od normy dla… lipca.

VarsoviaKlimat.pl

Okęcie 1933-2025: Skrajne średnie dobowe temperatury stycznia

Styczeń ma 31 dni. Okres obserwacyjny tegoż miesiąca dla stacji Okęcie wynosi 91 lat. Jak wskazuje tabela najwyższych średnich temperatur dobowych stycznia, na lata XXI stulecia przypada 17 rekordów, czyli ponad połowa dni stycznia, choć lata obecnego stulecia (jest ich 25) stanowią tylko 27% przedmiotowego okresu obserwacji.

W klasyfikacji wartości rekordowo niskich, na wiek XXI przypada tylko 5, czyli 6%. Najnowsze dotyczą stycznia 2006 roku, podczas gdy z wartości przeciwnych (najwyższych), najnowsza przypada na rok bieżący, 2025.

VarsoviaKlimat.pl

Za nami kolejna, trzecia już w tym roku fala skrajnego ciepła. Pierwsza „rzeź rekordów” nastąpiła 27-30 stycznia, druga 6-10 marca (zob. dedykowane artykuły na blogu). Znak zapytania bierze się z wątpliwości, czy takie wydarzenia ciągle możemy nazywać anomalnymi (w znaczeniu czegoś nienaturalnego), czy raczej charakterystycznymi dla okresu ocieplenia klimatycznego, jaki przeżywamy.

Poniższa tabela ukazuje historyczne rekordy termiczne dobowe z dni 14-18 kwietnia dla stacji Okęcie. Na żółto zaznaczyłem rekordy tegoroczne oraz te stare, które pozostają aktualne.

Warto do tejże tabeli dodać krótki, ale istotny komentarz. Na co należy zwrócić szczególną uwagę? W czterech przypadkach rekordy dobowe nie zostały tylko pokonane, ale wręcz zdeklasowane (Tmax 17/04, Tmin 18/04, Tśr 17 i 18/04). Temperatura minimalna z 18 kwietnia oznacza prawdopodobnie najwcześniejszą w sezonie wiosennym noc, którą klasyfikuję jako „bardzo ciepłą” (Tmin ≥ 15,0°C); obecny stan moich badań wskazuje, że uprzednio najwcześniejszą takową w sezonie była noc na dzień 30 kwietnia 2018 (Tmin 15,2°C).

Imponuje także Tmax 28,0°C z dnia 17-ego, nieodległa od progu upału. Jednak niektórzy zapowiadacze pogody i komentatorzy medialni, którzy określali tę wartość jako niespotykaną anomalię, zapominali o fakcie że ledwie rok wcześniej, czyli w 2024 identyczna Tmax pojawiła się na stacji Okęcie jeszcze wcześniej, czyli 8 kwietnia.

Dane: PIM-PIHM-IMGW-IMGW/PIB. Opracowanie VarsoviaKlimat.pl.

Opisaną tu falę ciepła – albo wręcz gorąca – można też traktować jako potwierdzenie często teraz powtarzanej w mediach sentencji „kwiecień-plecień co przeplata, trochę zimy, trochę lata”, gdyż wcześniej w tegorocznym kwietniu mieliśmy tygodniową (5-11/04) falę chłodu z nocnymi przymrozkami i przelotnymi opadami śniegu. Także w tym przypadku niektórzy komentatorzy nie wahali się używać określenia „anomalia”, tym razem w odniesieniu do jakoby wyjątkowo skrajnego kwietniowego zimna. Jednak historyczna statystyka wskazuje, że ten „atak zimy” nie był niczym szczególnym, gdyż bardzo podobne zdarzały się w przeszłości w okresie 5-11 kwietnia niejednokrotnie. Średnia temperatura tych siedmiu dni w 2025 roku wynosi 3,9°C; niższe, bardzo zbliżone albo niewiele wyższe występowały w obecnym stuleciu w latach 2002, 2003, 2006, 2012, 2013, 2021. Dopiero w ostatnich parunastu latach zdają się (niemal) zanikać, więc może tylko tak daleko w przeszłość sięga horyzont czasowy niektórych komentatorów naszej aury.

Publikowano także „sensacyjne” informacje o rzekomo niesłychanie gwałtownym spadku temperatury z dnia na dzień, co też ktoś w telewizji nazwał „anomalią”. Chodziło przede wszystkim o spadek Tmax z 20,2°C (4 kwietnia) do 8,3°C dnia następnego i 5,5°C dzień później (w dwie doby spadek o 14,7 stopni). I znowu, zapominano że nie dalej jak w 2024 roku Tmax spadła z 24,2°C (1 kwietnia) do 11,7°C i 10,7°C (w dwie doby -13,5 stopni), a w roku 2021 z 21,1°C (1 kwietnia) do odpowiednio 10,4°C i 9,3°C (-11,8 stopni). 10 kwietnia 2017 roku Tmax 21,1°C, dnia następnego 9,4°C, dzień później 8,1°C. Przykładów gwałtownych „zmian pór roku” w kwietniu jest dużo więcej.

Poniższy wykres ukazuje średnie liczby dni w kwietniu z Tmax 15,0°C+ oraz 20,0°C+ w okresie 1841-2024 (wg 30-letnich okresów referencyjnych).

Dane bazowe: OA-SMW-TNW-PIM-PIHM-IMGW-IMGW/PIB. Seria homogeniczna. Opracowanie VarsoviaKlimat.pl.

VarsoviaKlimat.pl

Mamy za sobą drugą w tym roku ekstremalną falę ciepła. Pierwsza nastąpiła w dniach 24-31 stycznia, druga trwała w dniach 5-12 marca. Obie zajęły po 8 kolejnych dni. Dobowe rekordy ciepła padały ścięte niczym starodrzew w naszych parkach narodowych.

Poniższy wykres (1) przedstawia Tmax w dniach 24-31 stycznia – kolejno dobową wartość średnią dla okresu referencyjnego 1991-2020, poprzedni rekord ciepła, oraz wartość z roku 2025. Średnia Tmax dla dni 24-31/01/2025 wynosi 9,8°C. Uśredniony rekord dobowy dla tegoż okresu: 10,8°C. Podczas tej fali ciepła pokonane zostały trzy dobowe rekordy ciepła dla następujących dni: 25-ego (poprzedni rekord z roku 1993), 29-ego (2002), 30-ego (2002).

Wykres 1.

Dane bazowe: PIM-PIHM-IMGW-IMGW/PIB. Opracowanie VarsoviaKlimat.pl.

Poniższy wykres (2) przedstawia Tmax w dniach 5-12 marca – kolejno dobową wartość średnią dla okresu referencyjnego 1991-2020, poprzedni rekord ciepła, oraz wartość z roku 2025. Średnia Tmax dla dni 05-12/03/2025 wynosi 17,8°C. Uśredniony rekord dobowy dla tegoż okresu: „tylko” 16,3°C. Podczas tej fali ciepła pobitych zostało aż pięć dobowych rekordów ciepła dla następujących dni: 6-ego (poprzedni rekord z roku 2013), 7-ego (2007), 8-ego (2007), 9-ego (1967) oraz 10-ego (1975).

Ale to nie wszystko. Aby podkreślić znaczenie tego, co się stało w warszawskiej pogodzie w dniach 5-12 marca 2025, należy jeszcze zwrócić uwagę na inne aspekty. Pierwszym są różnice (°C) między nowymi a poprzednimi rekordami, które wynoszą (stosunek nowych do starych): dla dnia 6-ego +4,7, dla 7-ego +1,5, dla 8-ego +2,9, dla 9-ego +3,2, dla 10-ego +2,4 stopni. Rekord ciepła dla 6 marca został zdeklasowany!

I jeszcze jedno spektakularne wydarzenie: szczytem ciepła była Tmax 21,1°C w dniu 10 marca. Otóż jest to „dwudziestka” najwcześniej zanotowana w sezonie wiosennym w całym okresie obserwacji termometrycznych w Warszawie. Poprzednia wczesna rekordzistka wypadała 17 marca (20,0°C, rok 2012); a więc „dwudziestka” przesunęła się aż o tydzień „do przodu”, zbliżając się do lutego. Czy tak wysoka temperatura jest w Warszawie możliwa w ostatnim miesiącu meteorologicznej zimy? A czemu nie? Przecież w stolicy nie tak dawno zanotowano w lutym Tmax niebezpiecznie bliską tej granicy: 18,3°C (25 lutego 2021). A co najbardziej zdumiewa to fakt, że w jednym z najkrótszych dni roku, a mianowicie 1 stycznia 2023 roku – na stacji Okęcie odnotowano niesłychane 18,9°C! A pamiętajmy, że promieniowanie słoneczne na początku stycznia jest znacznie słabsze od tego z końcówki lutego.

Wykres 2.

Dane bazowe: PIM-PIHM-IMGW-IMGW/PIB. Opracowanie VarsoviaKlimat.pl.

Jak widzimy, dane marcowej fali ciepła są relatywnie jeszcze bardziej imponujące od styczniowych. Uśredniona wartość Tmax dla ośmiu dni marca roku 2025 jest wyższa o 1,5 stopnia od tejże wartości dla wszystkich uprzednich rekordów dobowych z okresu 91 lat! Opisane dwie fale tegorocznego ciepła mogą mieć wielorakie implikacje. Nie tylko jako przejaw ocieplenia klimatycznego; zdają się wskazywać na realną możliwość wystąpienia potężnej, a może nawet rekordowej fali upału latem. Nie jest to pewne, ale bardzo prawdopodobne. Załóżmy, że na przykład w dniach 5-12 sierpnia 2025 roku odchylenia dobowych Tmax od średnich (1991-2020) byłyby takie same, jak dla przedstawionego okresu tegorocznego marca. Temperatury maksymalne tych dni letnich wyglądałyby następująco: 05/08 35,1°C — 06/08 39,5°C — 07/08 37,4°C — 08/08 39,2°C — 09/08 36,8°C — 10/08 39,1°C — 11/08 33,6°C — 12/08 34,0°C.

Najwyższą oficjalnie zanotowaną dla Warszawy temperaturą jest 38,0°C (Obserwatorium Astronomiczne 20 sierpnia 1892).

Powie ktoś, że odchylenia temperatur skrajnych od normalnych są większe w innych porach roku niż latem, więc powyższe wyliczenia są mało realne. Czyżby? Odchylenia aktualnych (do 2024) rekordów Tmax od średnich wartości (1991-2020) dla 5-12 sierpnia wynoszą od +8,6 do +10,9 stopni. Odchylenia „starych” (do 2024) rekordów Tmax od średnich (1991-2020) dla 5-12 marca są bardzo zbliżone – wahają się od +8,1 do +11,6 stopni.

Jeśli trwający trend ocieplenia klimatycznego nie ulegnie w najbliższym czasie odwróceniu czy przynajmniej zahamowaniu (a nic na to nie wskazuje), to formalny warszawski rekord upału będzie (jest) poważnie zagrożony. A gdzieś na horyzoncie już jawi się dla nas „czterdziestka” na plusie.

VarsoviaKlimat.pl

Padła kolejna bariera termiczna, kolejna dotąd nieprzekraczalna granica została przekroczona w procesie ocieplania się klimatu Warszawy. W dniach 27-30 stycznia 2025 roku temperatura maksymalna dobowa na stacji Okęcie wynosiła (kolejno) 11,3°C, 11,5°C, 11,5°C i 11,7°C.
Od początku stałej (zachowanej) serii pomiarów termometrycznych temperatury w Warszawie (czyli od 1779 roku) nigdy wcześniej nie odnotowano czterech kolejnych dni z dwucyfrową Tmax w styczniu. Trzykrotnie zanotowano takie temperatury przez trzy kolejne dni tego miesiąca – w latach 1991, 1993, 1999. Przez dwa kolejne dni tak ciepło było w latach 1983, 2002, 2007, 2023. Przed rokiem 1983 nigdy nie było w styczniu więcej niż jednego tak łagodnego dnia.
A oto w podsumowaniu wszystkie roczniki, w których pojawił się choćby jeden dzień z dwucyfrową Tmax w styczniu: 1796, 1825, 1877, 1899, 1921, 1925, 1946, 1959, 1983, 1988, 1990, 1991, 1993, 1994, 1999, 2002, 2005, 2007, 2015, 2016, 2018, 2022, 2023, 2025. Ta wyliczanka chyba daje pojęcie, jak skrajnie rzadkim zjawiskiem były tak wysokie temperatury w styczniu aż do lat 1980-tych.
Wykres (1) przedstawia ocieplenie stycznia w kolejnych 30-letnich okresach referencyjnych (najnowszy liczy sobie 25 lat). Od okresu 1971-2000 średnie Tmax są już dodatnie.

Wykres 1.

Dane: Zamek / Piwna / OA / SMW / TNW/ PIM / PIHM / IMGW / IMGW-PIB. Seria homogeniczna. Opracowanie VarsoviaKlimat.pl.

Wykres (2) ukazuje liczby dni w styczniu z Tmax 5,0°C+ na stacji Okęcie. Linia trendu robi wrażenie.

Wykres 2.

Dane: PIM / PIHM / IMGW / IMGW-PIB. Seria pierwotna. Opracowanie VarsoviaKlimat.pl.
*Dane za lata 1945-1946 uzupełnione danymi ze stacji Sobieszyn i Bielany.

Widać, że w okresie 1933-1980 (48 styczni) miesięcy pozbawionych tak łagodnych dni było 19; natomiast w latach 1981-2024 (44 stycznie) tylko 7. Ostatnio taki zerowy miesiąc wydarzył się w roku 2017. Najwięcej takich łagodnych dni przypada na styczeń 2007.
Na koniec tych rozważań warto jednak zwrócić uwagę, że także przed rokiem 1981 odwilże (krótsze czy dłuższe) nie były w styczniu zjawiskiem nieistniejącym ani skrajnie rzadkim, jak się to często głosi w popularnych mediach pod hasłem: „Hej, pamiętam jak kiedyś to były zimy, normalnie był cały czas mróz i śnieg od listopada do marca albo kwietnia”.

VarsoviaKlimat.pl

W roku  ubiegłym historycznych rekordów klimatycznych w naszej stolicy było tyle, że zdecydowałem poświęcić temu osobny artykuł. Lista może być niekompletna. Oto rekordy w podziale na parametry (w nawiasach wcześniejsze).

Temperatury uśrednione
Całoroczna: 11,73°C (10,98°C rok 2019).
Całoroczna maksymalna: 15,97°C (15,10°C rok 2019).
Całoroczna minimalna: 7,51°C (6,88°C rok 2019).
Całoroczna najwyższa Tmax dobowa: 24,03°C (23,23°C rok 2015).
Całoroczna najniższa Tmax dobowa: 8,55°C (8,16°C rok 2020).
Całoroczna najwyższa Tmin dobowa: 13,75°C (13,38°C rok 2023).
Całoroczna najniższa Tmin dobowa: 0,58°C (0,34°C rok 1872).
Wiosna (III-V): 11,93°C (10,97°C rok 1920).
Średnie miesięczne całodobowe
Luty: 6,2°C (5,1°C rok 1990). Marzec: 7,2°C (7,1°C rok 2007). Wrzesień: 18,6°C (ex aequo z 2023).
Średnie miesięczne Tmax
Luty: 8,9°C (8,6°C rok 1990).
Średnie miesięczne Tmin
Luty: 3,6°C (1,3°C rok 2020). Marzec: 3,2°C (2,8°C rok 1836). Wrzesień: 13,1°C (12,7°C rok 2023).
Temperatury dobowe skrajne
Najwyższa całoroczna dobowa Tmin: 23,4°C (11 lipca) (22,9°C rok 1865).
Najwyższa dobowa temperatura maksymalna w miesiącu: Marzec 25,3°C (31) (22,9°C rok 1974).
Najniższa dobowa temperatura maksymalna w miesiącu (najwyższa): Grudzień 0,9°C (wyrównany rekord z roku 1949).
Najniższa dobowa temperatura minimalna w miesiącu (najwyższa): Luty -1,4°C (-3,3°C rok 1835).
Najwyższe dobowe Tmax (z całej pierwotnej serii obserwacji):
16 lutego: 13,5°C / 27 lutego: 16,5°C / 3 marca 13,1°C / 30 marca 24,4°C / 31 marca 25,3°C / 8 kwietnia 28,0°C (23,4°C rok 2018) / 9 kwietnia 27,4°C (25,8°C rok 2018) / 10 lipca 35,3°C (wyrównany rekord z 2006).
Warto zwrócić szczególną uwagę na oszołamiające rekordy dla 8-9 kwietnia. Oznaczają one przesunięcie wiosennej granicy aury bardzo gorącej (coraz bliższej upału) na pierwszą dekadę kwietnia, co dotąd było czymś trudnym do wyobrażenia.
Najwyższe dobowe Tmin (dla serii pierwotnej stacji Okęcie 1932-2024):
4 lutego: 4,8°C / 11 lutego: 4,7°C / 12 lutego: 8,3°C / 13 lutego: 5,0°C / 23 lutego: 7,4°C / 24 lutego: 7,2°C / 28 lutego: 7,3°C / 29 lutego: 6,1°C / 1 marca: 7,5°C / 2 marca: 4,9°C / 3 marca: 6,2°C / 23 marca: 8,6°C / 28 marca: 9,2°C / 31 marca: 11,6°C / 1 kwietnia: 10,6°C / 2 kwietnia: 9,6°C / 5 kwietnia: 9,8°C / 6 kwietnia: 11,2°C / 8 kwietnia: 11,0°C / 9 kwietnia: 12,1°C / 10 kwietnia: 10,7°C / 28 czerwca: 20,2°C / 10 lipca: 20,3°C / 11 lipca: 23,4°C (historyczny rekord Tmin całoroczny) / 13 lipca: 19,9°C / 16 sierpnia: 20,7°C / 18 sierpnia: 19,9°C / 3 września: 16,9°C / 5 września: 16,4°C / 6 września: 17,4°C / 8 września: 16,4°C / 9 września: 16,4°C / 10 września: 16,0°C / 14 września: 17,2°C / 27 września: 15,8°C / 1 listopada: 10,5°C / 17 grudnia: 7,5°C / 18 grudnia: 6,9°C.
Liczba dni w zakresach temperatur
Najwięcej dni z Tmax ≥ 25,0°C w roku: 92 (85 rok 2018).
Najwięcej dni z Tmax ≥ 10,0°C w roku: 242 (237 lata 1989, 1990, 2015).
Najmniej dni z Tmin ‹ 0,0°C w roku: 51 (59 rok 2020).
Najmniej dni z Tmin ‹ 0,0°C w sezonie zimowym (XII-II): 31 (38 lata 2020, 2023).
Największy opad dobowy
Okęcie 93,8 mm (19 sierpnia 2024) – (Obserwatorium Astronomiczne 86,6 mm 18 lipca 1851).
Wilgotność względna powietrza (wwp %) – najniższa średnia miesięczna
Maj: 50,9% (55,7% rok 2023). Wrzesień: 62,6% (64,2% rok 2005).
Liczba miesięcy (najwięcej) ze średnią (wwp) poniżej 65,0% – 4 (ex aequo z 2005, 2015, 2019, 2022); miesiące: maj, lipiec, sierpień, wrzesień. Liczba dni (najwięcej) ze średnią (wwp) poniżej 60,0% – 13 (10 – lata 2005, 2016).

VarsoviaKlimat.pl

10 września 2024 roku (i ponownie dwa dni później) w punkcie pomiarowym „Bulwary” poziom wody wiślanej zmierzono na 20 cm. Najniższą wcześniejszą wartością na tejże stacji było 26 cm (sierpień/wrzesień 2015). Wiadomość ta z miejsca stała się sensacją dnia w popularnych mediach, co można zrozumieć, atoli nie powinna ona być tak wielkim zaskoczeniem dla czytelników niniejszego bloga, gdyż o postępującym pogarszaniu się klimatycznego bilansu wodnego rejonu Warszawy (i ogólnie nizinnej Polski), czyli mówiąc prościej, stopniowym osuszaniu środowiska stolicy, pisałem wielokrotnie.
We wspomnianych mediach podkreślano, że nigdy dotąd wody w Wiśle nie było tak mało. To ryzykowna konstatacja. Owszem, nigdy tyle nie zmierzono, ale tylko na stacji Bulwary, która funkcjonuje (o ile mi wiadomo oficjalnie) dopiero od lutego 2018 roku. A więc poprzedni rekord zapewne należy do punktu przy porcie praskim, traktowanego wcześniej jako oficjalny (znowu: o ile mi wiadomo) w okresie 09/2013-01/2018. Od roku 1991 do sierpnia 2013 w materiałach IMGW-PIB wymieniany jest także punkt Warszawa-Nadwilanówka. Te właśnie punkty pomiarowe moim zdaniem nadają się do nakreślenia w miarę homogenicznej serii pomiarowej dla okresu 1991-2024, dostosowanej do warunków punktu Warszawa-Bulwary (co uczyniłem dla celów niniejszego bloga).

Poniższy wykres (1) ukazuje wyniki tych badań. Jest bardzo wymowny – wyraźnie ukazuje, że spadek poziomu wody wiślanej jest trendem wieloletnim.

Wykres 1.

Dane bazowe: IMGW/IMGW-PIB. Seria homogeniczna. Opracowanie/przetworzenie przez VarsoviaKlimat.pl.

Wykres (2) ukazuje średnie stany wody wiślanej w sezonach zimowym (XII-II) oraz letnim (VI-VIII). Obie linie trendu mają wymowny przebieg; o ile do 2014 roku wartości dla obu sezonów były z grubsza zbliżone, o tyle od 2015 widać wyraźną (i stopniowo rosnącą, z jednym wyjątkiem 2020 roku) przewagę stanów zimowych nad letnimi. To nie jest korzystne dla środowiska wodnego Warszawy.

Wykres 2.

Dane bazowe: IMGW/IMGW-PIB. Opracowanie VarsoviaKlimat.pl.

*Wartości dla punktu pomiarowego Bulwary od 02/2018, wcześniejsze dostosowane do jego warunków (1991-08/2013 punkt Nadwilanówka, 09/2013-01/2018 Port Praski).

Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedź może być zawarta w poniższym wykresie (3). Jest coraz cieplej (szybsze i silniejsze parowanie), a sumy opadowe coraz bardziej niezrównoważone z roku na rok (coraz więcej pojawia się lat z niskimi sumami opadu). Warto uważnie porównać ten wykres zwłaszcza z wykresem (1) by dostrzec związek pomiędzy wysokimi temperaturami/niskimi opadami, a niskimi stanami wody w rzece (uśrednionymi rocznymi).

Wykres 3.

Dane bazowe: IMGW/IMGW-PIB. Opracowanie VarsoviaKlimat.pl.

Na koniec powrócę do kwestii, czy obecny niskostan (zwany też niżówką) jest rzeczywiście rekordowy w perspektywie historycznej sięgającej dalej niż do 1991 roku. Stworzenie homogenicznej serii wysokości wody wiślanej za cały okres jej obserwacji (który sięga początków XIX wieku) byłoby tu zadaniem bardzo trudnym, gdyż miejsca pomiarów zmieniano (a głębokość dna w korycie rzeki jest przecież różna). Atoli orientacyjną wiedzę na temat stanu Wisły może dawać analiza danych historycznych m. in. temperatur powietrza, sum opadowych i częstości ich występowania, rozkładu sezonowego, ilości topniejących śniegów, wilgotności względnej.

VarsoviaKlimat.pl